Her yıl, göz önündeki bazı büyük ticari başarısızlıklar adeta patlayıp kamuoyunun merakla izlediği vakalara dönüşüyor. Bazen iş, kurucunun hapse girmesine kadar gidiyor; Theranos’un kurucusu Elizabeth Holmes’in yarattığı sahtekârlıkla dolu biyomedikal kâbusu en bilinen örneklerden. Bazense kurucular, WeWork’ün eski CEO’su Adam Neumann’da olduğu gibi kendi kurdukları şirketlerden ayrılmak zorunda kalıyor. Bir de işin “teknoloji ve dram” boyutu var: kaza yapan sürücüsüz araçlar ya da bir Coldplay konserinde tüm dünyaya ifşa olan gizli şirket içi ilişkiler gibi.En büyük iş başarısızlıklarının bir faydası varsa, o da girişimcilere oldukça öğretici dersler bırakmalarıdır. Bu yıl da her yıl olduğu gibi iş dünyasına damga vuran gafları, yanlış adımları ve “nasıl oldu da buraya geldik?” dedirten hataları bir araya getiriyoruz. Hem ders niteliğindeler hem de itiraf edelim, biraz da alaycı bir eğlence sunuyorlar.İşte 2025’in en büyük beş iş fiyaskosu (sıralama tamamen gelişigüzel):1. McDonald’s’in yapay zekâ ile üretilmiş reklam faciasıAralık ayında McDonald’s, Hollanda’da yayınladığı yapay zekâ üretimi bir reklamla adeta tüm dünyanın ortak nefretini kazanmayı başardı. “Yılın En Berbat Zamanı” başlıklı reklam, yapay zekânın gündelik hayata sızmasına karşı küresel bir tepki dalgası yarattı.Reklamda; Noel döneminin klasik felaketleri AI tarafından tuhaf biçimde üretilmiş sahnelerle anlatılıyordu:• Arızalanan Noel Baba kızağı yüzünden duran trafik,• Yüzüne hamur fırlamış gibi görünen yapay insan modelleri,• Genel olarak ürkütücü, plastik görünümlü “sentetik” karakterler…Sonunda tüm bu yapay krizlere maruz kalan karakterler, McDonald’s’ın altın kemerleri altında huzuru buluyordu.Gerçek insanlar ise bu deneyimi pek de huzur verici bulmadı. Reklam, kısa sürede “AI slop” (AI çorbası, yapay zekâ çamuru) tartışmalarının sembolü hâline geldi ve sosyal medyada sert bir şekilde eleştirildi.Online tepkiler tahmin edilebilirdi: İzleyenler reklamın “Noel ruhu” taşımadığını, aksine tam anlamıyla bir “AI slop”, yani yapay zekâ çamuru olduğunu yazdı. Tepkiler büyüyünce McDonald’s Hollanda, reklamı yayına girdikten sadece üç gün sonra geri çekti ve basına şu açıklamayı yaptı:“McDonald’s Hollanda, yapay zekâ ile oluşturulan Noel reklamımızı yayından kaldırma kararı almıştır. Amacımız, Hollanda’da tatil döneminde yaşanabilen stresli anları yansıtmaktı fakat birçok misafirimiz için bu dönem ‘yılın en güzel zamanı’ anlamına geliyor. Buna saygı duyuyoruz ve herkes için iyi hissettiren deneyimler yaratmaya devam edeceğiz.”Üstelik yapay zekâ reklamının negatif etkileriyle karşılaşan tek marka McDonald’s değildi. Coca-Cola da Kasım ayında aynı hatayı ikinci kez yaparak AI üretimi bir reklam yayınladı ve hızla benzer tepkilerle karşılaştı.2. Meta’nın felaketle sonuçlanan keynote sunumuMeta Connect 2025’te, şirketin geliştiricilere yönelik yıllık etkinliğinde, CEO Mark Zuckerberg sahneye çıkarak yeni AI destekli Ray-Ban akıllı gözlüklerini tanıtmak istedi. Ancak sahnedeki demo, teknoloji devinin uzun süre unutamayacağı bir şova dönüştü.Zuckerberg’in gözlükler üzerinden gelen bir aramayı yanıtlamaya çalışmasıyla başlayan sunum, art arda yaşanan teknik aksaklıklarla çözülmez bir hâl aldı. Gözlükler bir türlü çağrıyı açmadı; yalnızca durmaksızın çalmaya devam etti. Zuck, seyircinin karşısında belirgin şekilde afalladı ve nihayetinde, “Ne diyeceğimi bilmiyorum arkadaşlar,” demek zorunda kaldı.Demolar bununla da bitmedi. Gözlüklerin canlı yapay zekâ özelliklerinin gösterildiği ikinci sahnede, Cuso Cuts’ın CEO’su Jack Mancuso gözlüklerden Kore usulü bir steak sosu tarifi istedi. Gözlükler ilk adımlarda tökezledi, sonraki komutu ise tamamen yanıtsız bırakarak Mancuso’yu kameralar karşısında boşluğa bakan biri gibi ortada bıraktı.Kısacası Meta, 2025’in en büyük iş başarısızlıkları listesine doğrudan sahneden giriş yaptı.3. Friend’ın metro reklamları: Dosttan çok düşman kazandıran kampanyaYapay zekâ girişimi Friend, bu yıl New York metrosunda yayınladığı reklamlarla pek çok yolcunun tepkisini toplayarak “arkadaş” kazanmaktan çok düşman edinmiş oldu.Friend, boyuna takılan bir kolyeyle çalışan bir AI arkadaşlık cihazı geliştiriyor. Cihaz, gün içinde duyduğu ses kayıtlarını uygulamadaki sohbet botu için bir tür tetikleyici olarak kullanıyor. Reklamlar ise oldukça sade hazırlanmıştı: beyaz bir zemin üzerinde, “friend” kelimesinin sözlük tanımı yer alıyordu.Ancak New York’lular bu sadeliği pek hoş karşılamadı. Reklamlar, insanların “gerçek arkadaşlık yerine sentetik ilişki dayatılıyor” tepkisini gösterdiği birer “karalama tahtasına” dönüştü. Üzerlerine “surveillance capitalism” gibi eleştiriler yazıldı. Friend’ın CEO’su Avi Schiffman, TechCrunch’a yaptığı açıklamada reklamların minimalist tasarımının bilinçli bir tercih olduğunu, New York’luların düşüncelerini yazmaya “davet edildiğini” söylerken kampanyanın bir tür “ya tutarsa” hamlesi olduğunun da altını çizdi.pic.twitter.com/GvOcTKYfbG— margs (@normie_egirl) September 26, 2025Bu riskli hamlenin faturası ise yaklaşık $1 milyon tuttu.4. Poppi’nin ters tepen influencer kampanyasıŞubat ayında prebiyotik gazoz markası Poppi, yüksek bütçeli bir Super Bowl reklamı yayınladı. Reklamda bir grup influencer yer alıyordu; bu kısmı kimse çok da dert etmedi. Asıl sorun, şirketin bu influencer’lara özel Poppi otomatları göndermesiyle başladı.Birçok kullanıcı, zaten iyi kazanan ve bolca ücretsiz ürün alan influencer’lara böyle pahalı bir jest yapılmasını samimiyetsiz bir pazarlama hamlesi olarak gördü. TikTok’ta pek çok kişi “Bu makineleri neden ilk yardım ekiplerine, üniversite öğrencilerine ya da ihtiyacı olan bir topluluğa göndermediniz?” diye tepki gösterdi.Sosyal medya tepkisi öyle büyüdü ki, Poppi’nin ana rakibi Olipop hemen devreye girerek kendi Super Bowl temalı çekilişini başlattı. Üstelik Olipop, Poppi’yi eleştiren videoların yorumlarına girip markayı hafif alaycı bir dille “trollemesiyle” viral oldu.Kısacası, 2025’te gazoz markalarının bile sosyal medyada atıştığı bir dönem yaşandı.5. Tesla’nın Optimus robotunun talihsiz çöküşüGeleceğin henüz sandığımız kadar “bugün” olmadığını hatırlatan olaylardan biri de Tesla’nın insansı robotu Optimus’un Miami’de düzenlenen bir etkinlikte ayakta durmakta zorlanmasıydı. Plastik su şişeleriyle dolu bir masanın önünde dengesi bozulan robotun görüntüleri kısa sürede viral oldu. Kollarını havaya kaldırıp “pes etmiş” gibi bir görüntü vermesi ve ardından karanlığın içine doğru geriye düşmesi sosyal medyada alay konusu hâline geldi.Durumu daha da ironik kılan şey ise Elon Musk’ın Optimus için aylarca yarattığı aşırı beklenti ve “$10 trilyon gelir yaratacak” gibi iddialı söylemleriydi. Bu görüntüler, o devasa vaatlerin nasıl yere kapaklanabileceğinin sembolü gibi paylaşıldı.pic.twitter.com/4gYVohjY00— CIX 🦾 (@cixliv) December 8, 2025Orijinal Yayın Tarihi: 17 Aralık 2025Köşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.