Bir süredir vibe coding yapıyorum ve henüz yayına hazır olmayan projelerimden biri, uzun zamandır şakasını yaptığım bir uygulama. Adı: “Honey, Have You Seen…?”Uygulamayı açıp kaybettiğiniz şeyi yazıyorsunuz; anahtarınız, cüzdanınız ya da başınızın üstünde duran okuma gözlüğünüz… Ardından uygulama, bunu eşinize sormuşsunuz gibi yanıt veriyor:Arabada olabilir mi?Tezgâha baktın mı?Dün giydiğin kotun cebinde olabilir mi?Bu fikre gülüyoruz çünkü birkaç yıldır evli olan herkes şunu bilir: İlişkilerde taraflardan biri çoğu zaman diğerinin yarı zamanlı dış belleği ve hatırlatma sistemi haline gelir.Meğer bu dinamik, sadece güneş gözlüğünüzü bulmanıza yardımcı olmaktan çok daha fazlasını yapıyor olabilirmiş.Kanser riski daha düşükCancer Research Communications dergisinde yayımlanan bir çalışmada, Sylvester Comprehensive Cancer Center araştırmacıları bu soruya şimdiye kadar oluşturulmuş en büyük veri setlerinden biriyle yanıt aradı. 2015 ile 2022 yılları arasında, 100 milyondan fazla kişiyi kapsayan ve 12 eyaletten derlenen 4 milyondan fazla kanser vakası analiz edildi.Araştırmanın temel sorusu şuydu: Evli bireylerin kansere yakalanma olasılığı daha mı düşük?Ortaya çıkan sonuçlar oldukça çarpıcıydı:Hiç evlenmemiş yetişkinlerde, evli olan ya da daha önce evli olmuş bireylere kıyasla kanser görülme oranı belirgin biçimde daha yüksek.Hiç evlenmemiş erkeklerin kansere yakalanma olasılığı, evli erkeklere göre yaklaşık yüzde 70 daha fazlaydı.Hiç evlenmemiş kadınların kansere yakalanma olasılığı ise evli ya da daha önce evli olmuş kadınlara göre yaklaşık yüzde 85 daha yüksekti.Bazı spesifik kanser türlerinde bu farkın çok daha belirgin olduğu da görüldü.“Honey, have you…?”Araştırmacılar burada ne söyledikleri konusunda oldukça temkinli. Evlenmek, sihirli bir şekilde kanseri önlemiyor.Daha az sigara içen, daha az alkol tüketen ve genel olarak kendine daha iyi bakan bireylerin zaten evlenme ya da evliliğini sürdürme olasılığı daha yüksek olabilir. Ayrıca çalışma, uzun süreli ve bağlı ilişkiler içinde olan ancak evli olmayan bireyleri tam olarak ayırt edemiyor; bu grup, gerçekten sosyal olarak izole bireylerden oldukça farklı bir profil çizebilir.Yine de ciddiye alınması gereken bazı mekanizmalar var.Evli bireyler ortalama olarak daha güçlü sosyal destek ağlarına, daha yüksek ekonomik istikrara ve bir şeylerin yolunda gitmediğini fark eden bir partnere sahip oluyor. Hani şu “Üç haftadır öksürüyorsun, doktora görünmelisin” diyen partnerler… Birbirinin sağlık geçmişini bilen, randevularını takip eden ve gerektiğinde zor soruları soran kişiler.Araştırma ayrıca evlilik ile kanser arasındaki ilişkinin özellikle enfeksiyon, sigara ve alkolle ilişkili kanser türlerinde daha güçlü olduğunu ortaya koyuyor. Yani yaşam tarzı ve davranışların belirleyici olduğu alanlarda, eş etkisinin gerçekten anlamlı olabileceği görülüyor. Bunun yanı sıra, 50 yaş üstü bireylerde bu ilişkinin daha belirgin olması, koruyucu etkinin zaman içinde biriktiğine işaret ediyor.Çalışmanın 2015 yılında başlatılmasının önemli bir nedeni de aynı yıl eşcinsel evliliğin ülke genelinde yasallaşmış olmasıydı. Bu sayede araştırma, evli eşcinsel çiftleri de kapsayan daha güncel ve kapsayıcı analizlerden biri haline geldi.Çalışmanın yazarlarından, Paulo Pinheiro, aynı zamanda University of Miami Miller School of Medicine bünyesinde görev yapan bir kanser epidemiyolojisi profesörü, şu değerlendirmeyi yapıyor:“ABD’de evlilik oranları düşerken, bu konunun daha derinlemesine incelenmesi gerekiyor.”Daha fazla dikkat edinAraştırmacılar ilişki tavsiyesi vermiyor; ancak çalışmanın oldukça pratik bir sonucu var. Sylvester’da nüfus bilimlerinden sorumlu yardımcı direktör olan Frank Penedo bunu açık biçimde söylüyor: “Eğer evli değilseniz, kanser risk faktörlerine çok daha fazla dikkat etmeli, gerekli taramaları yaptırmalı ve sağlık kontrollerinizi aksatmamalısınız.”Evlilikle ilişkilendirilen fayda, belki de kurumun kendisinden çok, onun sağladığı şeylerle ilgili. Yani size hesap soran, atlayabileceğiniz soruları soran, yerleşik bir sorumluluk ortağıyla.Bu yüzden bir dahaki sefere eşiniz nerede olduğunuzu sorup iki yıldır doktora gitmediğinizi hatırlatırsa, göz devirmeden önce bir kez daha düşünün.Sonuçta ve bunu o uygulamayı yazmış biri olarak söylüyorum “Honey, Have You Seen…?” uygulamasının bir versiyonu var ki mesele artık anahtarlarınızı bulmak değil, çok daha önemli bir şeyi hatırlatmak olabilir: “Canım, yıllık sağlık kontrolün için randevu alabildin mi?”Orijinal Yayın Tarihi: 11 Nisan Köşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.