Baştan söyleyeyim: Bu yazıda tarafsız olmayacağım. Dr. Muhammed Attila Sevim'le 13 yıldır yakından çalışıyorum; kitabın metnini taslak halindeyken okudum, arka kapağındaki cümlelerle uğraştım, matbaaya gitmeden önce ne kadar ince bir ayrıntının işi nasıl bozabileceğini yerinde gördüm. Bir kitabı bu kadar yakından tanıyınca onu soğukkanlılıkla anlatmak zor. Ama deneyeceğim, çünkü bu kitap hak ediyor.Bir de itirafım var. O dönem yerel yönetimlere yoğun biçimde danışmanlık veriyorduk. Belediye koridorlarında ve sahada geçen o yıllarda şunu defalarca gördüm: Herkes şehir için çalışıyor ama herkesin kafasındaki şehir bir başka. Biri trafiği çözmek istiyor, biri seçim takvimini, biri bütçeyi, biri imajı. İBB ile yürüttüğümüz Hal projesinde sabahın erken saatlerinde halleri ziyaret ederdik; şehir henüz uyanmadan, o gün sofralara girecek her şey çoktan bir telaşın içindeydi. Kitabın Taksim'deki sabah sahnesini okurken kendimi o hallerde buldum: Aynı şehir, sabahın o saatinde bambaşka bir yüzle çıkıyor karşınıza. Bu yüzden kitabı elime aldığımda ilk hissim şuydu: Bunu nihayet biri adıyla yazmış.Bir meydan, binlerce beklentiKitap 2019'da, Taksim Meydanı'nda bir sabahla başlıyor. Saat yedi. Biri işe koşuyor, biri oturuyor, biri sadece geçiyor. Hepsi aynı kaldırımda ama şehirden istedikleri bambaşka. Dr. Sevim bu sahneden bir soru çıkarıyor: Bu meydan kime ait?Cevabı aramak için Taksim'den Kadıköy'e, Beşiktaş'tan Bayazıt'a İstanbul'un dört büyük meydanında saha araştırması yürütüyor. Sonuç çarpıcı. Şehir sakinlerinin yönetimden ilk beklentisi güvenlik (yüzde 22); şehir markası ve pazarlama ise listenin en sonunda (yüzde 5). Turistlerde ise ilk sırada ulaşım var (yüzde 26). Yani aynı kaldırımda iki ayrı şehir yaşıyor ve şehri yönetenlerin işi bu ikisini aynı anda memnun etmek. Kolay iş değil, kabul.Kitap neyi anlatıyor?Kitabın beş bölümü var. İlkinde şehrin kurumsal bedeni yer alıyor: yönetişim modelleri, finansman, paydaşlar. Sonra şehrin "Hard City" dediği fiziksel ve dijital omurgasına, ardından "Soft City" dediği ruhuna, yani meydanlara, kamusal alana ve insana geçiyoruz. Dördüncü bölüm şehrin dünyayla nasıl konuştuğunu, yani marka şehir meselesini ele alıyor. Beşinci bölüm İstanbul 2053: 23 milyon nüfus, kişi başı $60.000 gelir hedefi.Her bölümde bir şehir hikâyesi var: Singapur, Kopenhag, Medellín, Tokyo. Hepsinin ortak sonucunu Dr. Sevim epilogda tek cümleye sığdırıyor: "Büyük liderler, şehri büyük inşaatlarla değil; görünmez kurumlarla, akıllı sistemlerle ve uzun vadeli düşünceyle dönüştürdü." Singapur'un kişi başına geliri altmış yılda $500'dan $65.000'a çıkmış. Bu yolculuğun gökdelenlerle değil, kurumsal tasarımla başladığını okumak, danışmanlık yıllarımda "Bu iş neden bu kadar yavaş ilerliyor?" diye sorduğum anlara başka bir ışık tuttu.Bana ne hissettirdi?İki şey çarptı beni. Birincisi dürüstlüğü. Dr. Sevim, "Şehir yönetimi, görünmez sorunları görünür kılma sanatıdır" diyor ve epilogda yöneticiye doğrudan mektup yazıyor: "Bugün ertelediğiniz bir bina güçlendirme projesi, yarın bir depremde hayat ile kayıp arasındaki ince çizgi olabilir." Yerel yönetimlerle çalışmış biri olarak bunu okurken insanın boğazı düğümleniyor, çünkü o ertelemelerin nasıl oluştuğunu biliyorsunuz. İkincisi cesareti. İstanbul 2053 için "2053 vizyonu, bir poster değil; bir çağrıdır" diyor, sonra bu çağrıyı ölçülebilir göstergelere bağlıyor: 123 üniversite, 8 milyon öğrenci. Hayal kurmak kolay, hesap vermek zor. Bu kitap ikisini birden yapıyor.Bir de şunu eklemeden geçemem: Sayfalarda Dr. Muhammed Attila Sevim'in sesini duyuyorsunuz. Akademik dipnotların arkasına saklanmayan, hikâye anlatmayı seven biri bu. Önsözde de söylüyor zaten: "İyi bir şehir yöneticisi sadece teorisyen değil, hikâye okuyan ve hikâye yazan biridir." Kimler okumalı?Belediye başkanları, kamu yöneticileri, şehir plancıları ve akademisyenler için doğrudan bir başvuru kaynağı. Ama kitap onlarla sınırlı değil. Şehirde yaşayan herkes, yani hepimiz, her sabah o meydanın bir parçasıyız.Önerim basit: İlk sayfadaki sabah sahnesini okuyun. Sonra bir sabah yedide kendi şehrinizin bir meydanına bakın. Kitabın neden yazıldığını anlayacaksınız.Dr. Muhammed Attila Sevim, "Bir Şehir Nasıl Yönetilir? Şehirler Yüzyılında Bir Lider Pusulası", Tampro Yayınları, Haziran 2026, 104 sayfa.Köşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir. Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.