Kitap okumanın insanı daha zeki yaptığı açık. Charlie Munger’ın dediği gibi: “Hayatım boyunca, geniş bir konu yelpazesinde bilge olup da sürekli okumayan tek bir kişi tanımadım. Hiç. Sıfır.”Ama mesele bundan ibaret değil:Kitap okumak stresi azaltıyor. Araştırmalar, yalnızca altı dakikalık okumanın bile stres düzeyini yüzde 68'e kadar düşürebildiğini gösteriyor.Kitap okumak bilişsel yaşlanmayı da yavaşlatabiliyor. Düzenli okuyanlar, okumayanlara (yılda bir kitaptan az okuyanlara) kıyasla ileri yaşlarda zihinsel gerilemeyi yüzde 32 daha düşük oranda yaşıyor.Kitap okumak, en azından kısa vadede, beyninizi değiştirebiliyor bile. Okuma, sonrasındaki beş güne kadar, beynin dil ve duyulardan sorumlu bölgelerindeki bağlantıyı güçlendiriyor.İşin ilginç yanı, evde bol kitap bulundurmanın bile faydası var; en azından çocuklarınız için. 31 ülkede 160 binden fazla yetişkinle yapılan bir araştırmaya göre, çocukluğunu kitapla dolu bir evde geçirenler yetişkinlikte üç önemli alanda daha yetkin oluyor: okuryazarlık, matematik ve teknolojiyi hem iletişim kurmak hem de bilgiye ulaşıp onu analiz etmek için kullanmak. Evdeki kitap sayısı arttıkça bu yetkinlik de artıyor. (Merak edenler için: 80 kitap “ortalama” bir seviyeye karşılık geliyor. Yetkinlik yaklaşık 350 kitaba kadar yükselmeye devam ediyor, sonrasında ise sabit kalıyor.)Bunların hepsi iyi haber.Ama bir de şu var. Social Science and Medicine dergisinde yayımlanan 12 yıllık bir araştırma (Arnold Schwarzenegger'ın bülteni sayesinde haberdar oldum), günde yaklaşık 30 dakika kitap okuyanların, okumayanlara göre ölüm riskinin yüzde 20 daha düşük olduğunu ortaya koydu. (Sormadan söyleyeyim: Bu sonuç yaş, eğitim, maddi durum ve sağlık farklarından bağımsız. Ve hayır, dergi okumak, sosyal medyada gezinmek ya da ne yazık ki bunun gibi makaleler okumak sayılmıyor.)Peki kitap okumakla daha uzun yaşamak arasında neden böyle bir bağlantı var? Bu ilişkinin bir kısmı hafıza ve düşünme becerilerindeki farklarla açıklanıyor; çünkü kitap okumak, bir hikâyeye, fikre ya da temaya görece uzun bir süre odaklanmanızı gerektiriyor.Kitap okuyanlar ayrıca daha meraklı olabilir. Mark Cuban'ın dediği gibi: "Okumuyorsanız (yandınız), çünkü zihninizi genişletmiyorsunuz. Çocuklarıma da söylüyorum: 'Okumayan biri tek bir hayat yaşar. Okuyan biri ise sınırsız sayıda hayat.'"Journal of Personality Assessment’ta yayımlanan bir araştırma, meraklı insanların daha mutlu, daha sağlıklı ve hayatlarından daha memnun olduğunu gösteriyor. Dahası, Neuroscience and Biobehavioral Reviews’da yayımlanan bir başka araştırmaya göre merak, yaş ilerledikçe zihinsel becerilerimizi, ruh sağlığımızı ve beden sağlığımızı korumamıza da katkı sağlıyor.Kısacası, günde 30 dakika kitap okumak size sandığınızdan çok daha iyi geliyor.Ama okuma alışkanlığınız yoksa, okumaya gün içinde yer açmanın yollarını bulmanız gerekecek. İşte bunun için birkaç öneri.1. Okunmayı bekleyen en az üç kitabınız olsun.Karar vermek irademizi tüketir. Televizyon mu izlesem, kitap mı okusam diye düşünürken bir de okuyacak kitap aramak zorunda kalıyorsanız... kumandaya uzanmak çok daha kolay gelir.Oysa okumak istediğiniz kitap hazırda bekliyorsa seçim kendiliğinden kolaylaşır. Kitabı kumandanın hemen yanına koyarsanız daha da kolaylaşır. (Çünkü seçim mimarisi gerçekten işe yarıyor.)Ancak tek bir kitapla yetinmeyin. O anki ruh hâlinize uygun bir şey bulabilmek için okuma listenizde her zaman en az üç kitap olsun.Bunlardan biri iş ya da kişisel gelişim üzerine pratik bir kitap olabilir; örneğin Adam Grant’in Give and Take’i. Bir diğeri daha geniş bir perspektif sunmalı; Ryan Holiday’in Ego Is the Enemy’si gibi. Kendinizi biraz yorgun hissettiğiniz günler için de keyifli bir kitabınız olsun. Benim bu konudaki favorilerim Lee Child, John Sandford ve Robert B. Parker; üçünün de okunacak onlarca kitabı var.Okunmamış kitaplarla çevrili olmanın bir faydası daha var. Jessica Stillman’ın da yazdığı gibi, okumadığınız kitaplardan oluşan ve büyüdükçe büyüyen bir kütüphane sizi “entelektüel açıdan aç ve sürekli meraklı” tutar. Okunmamış kitapları sınırlarınızın güçlü bir hatırlatıcısı olarak görün: henüz bilmediğiniz, henüz yapamadığınız ve henüz ilham almadığınız şeylerin.Peki her zaman en az üç kitap önde gidecek kadar iyi kitabı nereden bulacaksınız?2. Güvendiğiniz insanların önerilerinden yararlanın.Tıpkı müzikte olduğu gibi, teknoloji sayesinde artık her zamankinden çok daha fazla kitap yayımlanıyor. Ama bu bolluk, okumak istediğiniz kitabı bulmayı kolaylaştırmak bir yana, daha da zorlaştırıyor.Çok satanlar listesine bakmak bir seçenek. Fakat müzikte olduğu gibi burada da en çok satan, en iyi demek değil; özellikle de sizin için.Akıllı insanların tavsiyelerine güvenmek çok daha iyi bir yol. Bu isimlerden ikisini zaten andım. Adam Grant, yakında çıkacak kitaplar arasından önerdiklerini LinkedIn’de düzenli olarak paylaşıyor (en son listesi burada). Ryan Holiday’in aylık kitap önerisi bülteni ise karşıma her seferinde listeme eklenecek en az bir kitap çıkarıyor. Tanınmış isimlerin kitap önerilerini tek bir yerde toplayan Radical Reads gibi sitelere de göz atabilirsiniz.Size uyan birkaç kaynak bulduktan sonra seçim yaparken kılı kırk yarmayın. Ne kadar uzun düşünüp tartarsanız, bir kitaba karar verme ihtimaliniz de o kadar azalır. Sonunda elinizde okuyacak hiç kitap kalmayabilir.Bir kitap ilginizi mi çekti? Düşünmeden okumaya başlayın.3. Okumaya ara vermekten korkmayın.Bir kitaba başladınız ve sevmediniz mi? Kapatın gitsin. Herkesin beğendiği bir kitabı beğenmediniz diye kendinizi kötü hissetmeyin. Bir kitabın size ne kattığına dair önemli olan tek görüş, sizinki.Yine de kitaplara bir şans verin. Cal Newport’un So Good They Can’t Ignore You kitabı ilk başta beni pek içine çekmedi. Neyse ki on sayfa daha okumaya karar verdim. Aradan yıllar geçti ve hâlâ en sık önerdiğim kitaplardan biri.Buna rağmen sizi çekmiyorsa bırakın. Sevmediğiniz bir kitaba harcadığınız zaman, seveceğiniz bir kitaba ayırabileceğiniz zamandır.Kısacası, sabırlı ama acımasız olun.4. Okumaya yalnızca “verimlilik” penceresinden bakmayın.Okumanın verimli olması için illa kişisel gelişime odaklanması gerekmiyor.Pek çok araştırma, hikâyeleri zihnimizde canlandırmanın, beynin başkalarını daha iyi anlamamızı ve dünyaya yeni bir gözle bakmamızı sağlayan bölgelerini harekete geçirdiğini gösteriyor. MR görüntüleri de hikâyeleri anlamak için kullandığımız beyin ağlarıyla insanlarla kurduğumuz ilişkileri yönetmek için kullandığımız ağların büyük ölçüde örtüştüğünü ortaya koyuyor.Yani yalnızca “okumanız gereken” kitapları okumak zorunda hissetmeyin.Keyif aldığınız kitapları okuyun. Sonra bir gün belli bir kitabı okumanız gerektiğine karar verdiğinizde onu gerçekten bitirme ihtimaliniz çok daha yüksek olur.5. Telefona değil, kitaba uzanın.Çoğumuz boş dakikalarımızı telefonla doldururuz. Doktor muayenehanesinde beklerken, havalimanında beklerken, aslında herhangi bir şeyi beklerken... Bu anları boşa giden zaman olarak görmek yerine, iyi değerlendirebileceğiniz “arada kalan zaman” olarak düşünün. Örneğin daha çok kitap okumak için.Bu yüzden yanımda kitap olmadan hiçbir yere gitmem. (Tamam, iPad’imdeki Nook uygulaması ama yine de sayılır.) Okuduğunuz kitap neyse çantanızda taşıyın ve arada boş zaman çıktığında telefonunuza değil, kitabınıza uzanın.Böylece bir hafta içinde en az bir saat okumuş olursunuz.6. Yatmadan önce kitap okuyunPek çok araştırma, yatmadan önce ekrana (hangi türden olursa olsun) bakmanın uykuya dalmayı zorlaştırdığını gösteriyor.Basılı kitap için ise durum farklı. Hatta bende kitap okumak Pavlov’un zili gibi işliyor: Ne kadar erken yatarsam yatayım, 10 dakika içinde gözlerim kapanmaya başlıyor. (Koşullanma gerçekten işe yarıyor.)Komodininizde bir kitap bulundurun. Ya da muhtemelen telefonunuzla yaptığınız gibi, kitabınızı da yanınızda yatağa götürün.Bu sayede hem daha çok kitap okursunuz hem de ışığı kapattığınızda daha çabuk uykuya dalarsınız.Bir taşla iki kuş.Orijinal Yayın Tarihi: 6 KasımKöşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.