Bir iş kurmak her zaman planlandığı gibi gitmeyebilir. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun verilerine göre, işletmelerin yüzde 20’sinden fazlası ilk yılında kapanıyor. Beş yılın sonunda ise bu oran neredeyse yüzde 50’ye ulaşıyor. Yani her iki girişimden biri, yarı yola varmadan pes ediyor.Her ne kadar “startupların yarısı ilk yılda batıyor” efsanesi gerçeği yansıtmasa da, tablo hâlâ girişimciliğin riskli bir oyun olduğunu gösteriyor. Başarının yolu çoğu zaman denemekten, yanılmaktan ve yeniden denemekten geçiyor.Bazı girişimciler için başarısızlık, bir kez yaşanıp defteri kapatılan bir deneyimdir. Finansal ve duygusal olarak yeniden aynı riski almak göz korkutucu olabilir.Ama iş dünyasında başarısızlık, her zaman kara listeye alınmak anlamına gelmez. Hatta bazı yatırımcılar için bu, değerli bir deneyim olarak bile görülür. Çünkü en büyük girişimcilerin bile birçoğu, bugünkü başarılarının öncesinde yere çakılmış, dersini almış ve tekrar ayağa kalkmıştır.İşte ilk denemelerinde çuvallayıp ikinci hamlelerinde milyar dolarlık şirketler kuran beş kurucu:Reid HoffmanLinkedIn’in kurucusu olmadan önce Hoffman, 1997’de SocialNet adında bir sosyal medya girişimi başlatmıştı. O dönem için oldukça yenilikçiydi; Facebook ve Match.com karışımı gibi çalışan bu platform, insanların çevrimiçi ortamda arkadaşlık ya da flört ilişkileri kurmasını hedefliyordu.Ancak internet henüz yaygın değildi, teknoloji de bu vizyonu destekleyecek kadar gelişmemişti. SocialNet 2000 yılında kapandı ve Hoffman yatırımcılara tüm paralarını geri ödedi.Sonrasında PayPal’ın kurucu ekibine katıldı, ardından 2002’de LinkedIn’i kurdu. Şirket 2011’de halka açıldı ve 2016’da Microsoft tarafından tam $26,2 milyara satın alındı.Steve JobsSteve Jobs’un hikâyesi diğerlerinden biraz farklı. Apple, kurulduğu andan itibaren büyük bir başarıydı. Ancak Jobs, 1985’te yönetim kurulu ile yaşadığı güç mücadelesi sonrası kendi şirketinden kovuldu.Pes etmedi ve yükseköğretim kurumlarına yönelik bilgisayarlar geliştiren NeXT adlı yeni bir teknoloji şirketi kurdu. Bu girişim ticari anlamda başarısız oldu ama 1997’de Apple, NeXT’i satın aldı ve Jobs’u yeniden CEO koltuğuna oturttu.O dönemde yaşadığı kayıplar, ona yepyeni bir bakış açısı kazandırdı ve Apple’ı bugün $3,67 trilyon piyasa değerine ulaşan dev haline getirdi.Jobs, 2005’te Stanford mezuniyet konuşmasında bu dönemi şöyle anlatmıştı:“O zaman fark etmemiştim ama Apple’dan kovulmak, başıma gelen en iyi şeydi. Başarının ağırlığı, yeniden bir acemi olmanın hafifliğiyle yer değiştirdi. Bu da hayatımın en yaratıcı dönemine girmemi sağladı.”Bill Gates ve Paul AllenMicrosoft’tan dört yıl önce, Gates ve Allen birlikte Traf-O-Data adlı bir şirket kurdu. Amaç, şehirlerin trafik verilerini toplayıp mühendisler için otomatik raporlar hazırlamaktı.Gates’in yıllar sonra anlattığına göre, “fena sayılmaz bir başarıydı ama büyük bir iş değildi.”Washington Eyaleti bir süre sonra bu verileri ücretsiz işlemeye başlayınca şirket kapanmak zorunda kaldı. Ancak ikili, o deneyimin Microsoft’u kurarken öğrendikleri en önemli pratik derslerden biri olduğunu söylüyor.Travis KalanickUber’in kurucusu Travis Kalanick için başarı, üçüncü denemede geldi. 2000’lerin başında ilk girişimi Scour, bir dosya paylaşım platformuydu. Ancak kısa süre sonra eğlence endüstrisinden gelen $250 milyarlık telif hakkı davası şirketi iflasa sürükledi.İkinci girişimi Red Swoosh ise zorlu bir yolculuğun ardından 2007’de Akamai Technologies tarafından satın alındı.Kalanick pes etmedi; 2009’da Uber’i kurdu ve ulaşım sektörünü kökten değiştirdi. Fakat 2017’de, şirket içinde yaşanan toksik kültür skandalları nedeniyle CEO’luk görevinden ayrılmak zorunda kaldı.Bugün CloudKitchens adlı yeni girişimiyle, yemek teslimat şirketlerine ticari mutfak alanı sağlayan bir iş modeli yürütüyor.Bu hikâyeler gösteriyor ki başarısızlık, bazen bir son değil, büyük bir başlangıcın ilk adımıdır.Her düşüş, doğru ders çıkarıldığında, geleceğin milyar dolarlık fırsatlarını beraberinde getirebilir.Orijinal Yayın Tarihi: 19 Ekim 2025Köşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.