Bugün verilerimizin çoğu sabit diskler ve manyetik bantlar gibi kalıcı olmayan depolama ortamlarında tutuluyor. Peki binlerce yıl sonra uygarlığımızdan geriye ne kalacak? Microsoft araştırmacılarının imza attığı bir yenilik, bu soruya beklediğimizden daha güçlü bir yanıt sunabilir.Microsoft araştırmacıları, lazer teknolojisi ve yaygın bir cam türünden yararlanarak verileri binlerce yıl koruyabilecek bir yöntem geliştirdi. Nature’da yayımlanan araştırmaya göre ekip, fırın kapakları ve ısıya dayanıklı cam mutfak ürünlerinde kullanılan borosilikat camı yüksek enerjili lazerlerle işledi. Camda oluşturulan mikroskobik değişimler, ışığın davranışını değiştirerek verilerin özel cihazlarla okunabilmesini sağlıyor.Yaygın kullanılan bir malzeme olmasına rağmen borosilikat cam son derece sağlam. Araştırma bulgularına göre yaklaşık 550 derece sıcaklığa 10.000 yıl dayanabiliyor; oda sıcaklığında ise çok daha uzun ömürlü olması bekleniyor. Geliştirilen yöntemle yalnızca 12 santimetre genişliğinde ve 2 milimetre kalınlığındaki bir cam parçasına 4,8 terabayt veri işlenebiliyor. Nature’ın aktardığına göre bu miktar, yaklaşık iki milyon kitaba eşdeğer bilgi anlamına geliyor.Projede yer almış bir araştırmacı, söz konusu teknolojinin veri merkezlerinin geleceği üzerinde büyük etkiler yaratabileceğini belirtiyor.Southampton Üniversitesi’nde optoelektronik araştırmacısı olan Peter Kazansky, yaptığı açıklamada “Eksiksiz bir sistem ortaya koyarak bu teknolojinin veri merkezi sektörünü gerçekten dönüştürebileceğini gösterdiler” dedi.Bu teknolojik atılım, Microsoft’un bulut bilişim için yeni nesil depolama çözümleri geliştirmek amacıyla 2017’de başlattığı Project Silica kapsamında ortaya çıktı. Microsoft, Warner Bros. ile birlikte projeyi 2019’da tanıtırken 1978 yapımı Superman filmini bardak altlığı büyüklüğünde bir cam parçasına kaydederek teknolojinin ilk uygulamasını göstermişti.O dönemde kullanılan malzeme silika camdı. Ancak Microsoft’un paylaştığı bilgilere göre borosilikat cam, hem daha ekonomik olması hem de daha kolay bulunabilmesi nedeniyle daha ölçeklenebilir bir seçenek olarak öne çıkıyor.Teknolojinin pratik kullanım alanları henüz tam netlik kazanmasa da bu atılım, arşiv dünyasının kritik bir sorununa denk geliyor: bilginin uzun vadeli korunması. Library of Congress’in 2022 verilerine göre kurum, 21.000 terabayt dijital içeriği yönetiyor. 2023 tarihli bir Popular Science haberine göre bu devasa arşivin önemli bir kısmı, birkaç on yıl içinde bozulamaya başlayabilen manyetik bantlarda tutuluyor. Yaygın kullanılan bir diğer depolama aracı olan sabit disklerin ömrü ise ortalama yalnızca beş yıl civarında.Microsoft’un geliştirdiği teknoloji her ne kadar umut verici olsa da bazı dezavantajlar barındırıyor. Veri yazma ve okuma işlemleri özel donanım gerektirdiğinden maliyet ve süre açısından hâlâ zorlu. Öte yandan yapılan yaşlandırma simülasyonları, olası kimyasal hasarları ya da fiziksel kırılmaları dahalık hesaba katmadı. Dahası, cam bir kez kaydedildiğinde üzerine yeniden veri yazmak mümkün değil.Pekin Üniversitesi’nden hesaplamalı sentetik biyolog Long Qian, Nature’a yaptığı açıklamada Microsoft’un teknolojisinin özellikle bilimsel veri setleri ve kültürel kayıtlar gibi uzun süre korunması gereken arşivler için ideal olabileceğini söyledi. Qian’a göre bu tür kullanım alanları, Library of Congress gibi kurumlarda bulunan arşivlerle benzer nitelik taşıyor.Orijinal Yayın Tarihi: 19 ŞubatKöşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.