Mobbing, iş dünyasının en talihsiz kavramlarından biri, hatta bir günah keçisi. Önce kötü niyetli yöneticilerin elinde çalışanları yıldırmak için etkili bir araç olarak kullanıldı. Sonra iyi niyetli eğitimlerde parlatıldı. Ardından insan kaynaklarının gündemine girdi. En sonunda da herkesin cebinde taşımaya başladığı çok amaçlı bir kurumsal İsviçre çakısına dönüştü. Bu dönüşümle birlikte mobbing kavramının kendisi de bizzat mobbinge uğramaya başladı. En acısı da çoğu insan bunun farkında bile değil.Toplantıda sözünüz mü kesildi? Ama bu mobbing!Raporunuza revize mi istendi? Ama bu da mobbing!Yöneticiniz “bunu ne zaman bitirirsin?” diye mi sordu? Ama bu daha da mobbing!Performans görüşmesinde eksikleriniz mi söylendi? Buna mobbing demek yetmez, düpedüz kurumsal infaz!E-posta sonuna “rica ederim” yerine “bilginize” yazıldıysa zaten insan hakları ihlali söz konusu. Bunu tartışmaya bile gerek yok!Kavram öyle yoruldu ki, yakında kendisi de işyeri hekiminden rapor alacak: “Aşırı ve uygunsuz kullanıma bağlı anlam kaybı.”Elbette mobbing bir gerçek. İnsanları sistematik biçimde dışlayan, itibarsızlaştıran, yalnızlaştıran, görevlerini anlamsızlaştıran, işyerini psikolojik bir dayanıklılık parkuruna çeviren yöneticiler varken fazlasıyla gerçek ve yaygın. Ama sorun şu: Her kötü davranış, her kaba söz, her takvim hatırlatması ya da her yönetsel beceriksizlik ve yetersizlik mobbing değildir. Bazıları sadece kötü yönetim, nezaketsizlik ya da iletişim kazasıdır. İş hayatı bu! İnsan her zaman kendini mutlu hissetmeyebilir. Bazı şeyleri romantikleştirmenin alemi yok.Fakat biz modayı yakından takip etmeyi severiz. Ne de olsa “trendy olmak” bunu gerektirir. Bir şeye “rahatsız oldum” demek ne kadar da tek düze ve sıradan, hatta demode bir söz! “Bence bu doğru olmadı” demek de yeterince dikkat çekmiyor. Ama “mobbinge uğruyorum” dediniz mi dikkatleri üzerinize çeker ve şansınız yaver giderse meşhur bile olursunuz. O zaman neden cılkını çıkarana kadar mobbing demeyelim ki? İşte bu büyük bir hata. Bir süre sonra mobbing, gerçekten ağır ve sistematik bir psikolojik yıldırma biçimini anlatan güçlü bir kavram olmaktan çıkıp, “işyerinde hoşuma gitmeyen her şey” anlamına gelen kullanışlı ama gevşek bir etikete dönüşüyor.Böyle olunca da en çok kim seviniyor dersiniz? Elbette gerçek mobbingciler.“Bugünlerde herkes her şeye mobbing diyor” deme fırsatı altın tepside kendilerine sunulmuş. Nasıl sevinmesinler? Hatta bunu söylerken yüzlerine o tanıdık, asıl mağdur benim ifadesini yerleştirmeyi de ihmal etmezler. Her şeye mobbing dedikçe kavram yıpranıyor, içi boşalıyor ve gerçekliği sorgulanmaya başlıyor. Tıpkı her strateji belgesinin “vizyoner”, her toplantının “çok verimli”, her yöneticinin “dönüştürücü lider” olması gibi. Böylece gerçek mobbing, sıradan şikâyetlerin, kişisel huzursuzlukların ve abartılı yakınmaların arasına ustalıkla gizlenebiliyor. Hepsi aynı kazana atılıp, güzelce karıştırılarak sulandırılıyor. Gerçek mobbingci de günahlarından maharetle sıyrılarak ellerini tertemiz tutmuş oluyor. Ve nihayetinde en çok kim zarar görüyor? Elbette gerçekten mobbinge uğrayan kişi.Bugün mobbing kavramının ihtiyacı yeni bir farkındalık eğitiminden çok, biraz dinlenme. Belki de biraz kendine gelebilmesi ve böylelikle eski gücünü ve itibarını kazanabilmesi için sessiz bir odaya alınıp kapısına şu yazılmalı: “Lütfen yalnızca gerçek vakalarda kullanınız.”Şakasız ve Kinayesiz Son SözMobbing sistematik baskının, yıldırmanın, dışlamanın, değersizleştirmenin ve insanı işinden önce kendinden soğutmanın adıdır. Kısacası mobbing ciddi bir meseledir. Ancak mobbingi hafife almak ne kadar yanlışsa, her işyeri sorununa mobbing demek de o kadar yanlıştır. Kavramı hoyratça kullanmak, gerçek mobbingin itibarını düşürür ve mobbing vakalarının ciddiyetini azaltır. Bu nedenle her gerilimin, her eleştirinin, her beklentinin ya da her hoşa gitmeyen durumun otomatik etiketi olmamalıdır.Kavramı doğru kullanmak, mobbingi korumak değildir yalnızca.Gerçek mağduru da korumaktır.Köşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.