Gözünüzde tipik bir startup kurucusu canlandırın. Henüz 19 yaşında, Harvard’daki yurt odasında ve üniversiteyi bırakmaya hazırlanıyor. Tıpkı Microsoft’u 20 yaşında kuran Bill Gates ya da Facebook’u 19 yaşında hayata geçiren Mark Zuckerberg gibi.Bu hikâye kulağa etkileyici geliyor ve pek çok kişiyi, 25 yaşına kadar başarılı bir girişimci olamadıysa artık çok geç olduğuna inandırıyor. Oysa veriler bunun tam tersini söylüyor.ABD’de kurulduktan sonraki ilk beş yılda istihdam artışına göre en hızlı büyüyen yeni şirketlerin yüzde 0,1’ine bakalım. Bu şirketlerin kurucularının yaş ortalaması kaç dersiniz?45.20 değil. Hatta girişimci denince akla gelen o genç kurucu profilinin ebeveyni olacak yaşta.Bu tablo ekonominin geneline de yansıyor. ABD’de şirket kurucularının yaş ortalaması 42. Hatta genç kurucularla en çok özdeşleştirdiğimiz yazılım sektöründe bile, şirketin kuruluş anındaki kurucu yaş ortalaması 40.Bu veriler, MIT Sloan profesörü Pierre Azoulay ve çalışma arkadaşlarının American Economic Review: Insights’ta yayımlanan “Age and High-Growth Entrepreneurship” araştırmasına dayanıyor.Araştırmacılar, yaşın getirdiği avantajı üç unsurla açıklıyor: yıllar içinde biriken bilgi ve beceri, gelişen ilişki ağı ve finansal birikim. Ben buna bir dördüncüsünü daha eklerdim: Bir sektörü gerçekten tanımak yıllar alıyor. İçinde yeterince zaman geçirmediğiniz bir pazardaki fırsatları görmek de kolay değil.Unlikely Entrepreneurs adlı kitabım için onlarca girişimciyle görüştüm. Aralarından iki kişinin hikâyesi, yıllar içinde biriken bu deneyimin gerçekte ne kadar değerli olabileceğini çok iyi gösteriyor.Asıl Avantaj DeneyimCharlie Tillinghast, MSNBC Interactive News’te başkan ve CEO olarak görev yaptı. O dönemde “BreakingNews” adlı bir Twitter hesabını satın aldı ve bu hesabı, Beyaz Saray Situation Room’un duvar ekranlarında takip ettiği bir haber servisine dönüştürdü. 2016’da NBC News bu operasyonu kapattı.Charlie o sırada 50’li yaşlarının ortasındaydı ve şirketlerin, haber merkezlerinin ve yardım kuruluşlarının bu hizmete ne kadar ihtiyaç duyduğunu yaklaşık 10 yıl boyunca yakından görmüştü. Servis ortadan kalktı ama ihtiyaç ortadan kalkmadı. Bunun üzerine aynı ekip tarafından, aynı müşteri kitlesi için geliştirilen risk istihbaratı platformu Factal’a ilk tohum yatırımını yaptı. Bugün Factal kârlı bir şirket ve yüzlerce kurumsal şirket, kamu kurumu ve kâr amacı gütmeyen kuruluş tarafından kullanılıyor.Deneyim, riski daha doğru okumayı da beraberinde getiriyor. Charlie bana, “Girişimcilerin risk almayı sevdiğine dair yanlış bir algı var. Oysa iyi girişimciler riski mümkün olduğunca ortadan kaldırmak için çok çalışır” demişti.50’li yaşlarındaki bir kurucu, kendi hataları da dâhil olmak üzere yeterince başarısızlık görmüş olur. Bu da hangi risklerin alınmaya değer olduğunu, hangilerininse en baştan ortadan kaldırılması gerektiğini daha iyi anlamasını sağlar.Tutku Zamanla BüyüyorTutkunun gençliğe özgü olduğu düşünülüyor. Oysa çoğu zaman tam tersi geçerli: Tutku yıllar içinde güçleniyor ve daha deneyimli girişimciler bu tutkuyu başarıya dönüştürme konusunda daha hazırlıklı olabiliyor.Dave Picarillo yaklaşık 20 yıl danışmanlık yaptı. Hafta içleri seyahat ediyor, hafta sonlarıysa evde bira yapıyordu. Yıllarca bir gün bu hobiyi işe dönüştüreceğini söyledi. 50’li yaşlarının ortasında emekli olduktan sonra arkadaşı Bruce Walton’la birlikte ortak tutkularını kendi bira fabrikalarına dönüştürmeye karar verdiler.Dave ve Bruce işi şansa bırakmadı. İki yıl boyunca iş planı hazırladılar, bölgede yeterince hizmet alamayan pazarları araştırdılar ve yerel bir bankadan kredi ayarladılar. Temmuz 2019’da Twin Barns Brewing, New Hampshire’ın Meredith kentinde kapılarını açtı. Üstelik mekân, 1850’de inşa edilmiş ve daha önce iki inşaat şirketinin kurtarılamaz dediği iki eski ahırdan oluşuyordu. Daha sonra ikinci şube de geldi.Daha Deneyimli Kurucular Neyi Farklı Yapıyor?Bu iki şirket de kurucuları 20 yaşındaki bir girişimciden daha cesur olduğu için başarılı olmadı. Başarıyı getiren şey, onlarca yıllık deneyimin kendilerine genç girişimcilerin henüz sahip olmadığı bir bilgi birikimi kazandırmasıydı.Yaşı ne olursa olsun her girişimcinin çıkarabileceği üç önemli ders var:Talebin Zaten Göründüğü Yerde İş KurunHem Charlie hem Dave, müşterilerini, ekonomik dinamiklerini ve karşılanmamış ihtiyaçlarını yıllardır yakından gözlemledikleri pazarlara girdi.Riski Yüceltmek Yerine AzaltınÜrünü piyasaya çıkarmadan önce gerçek müşterilerle test edin. Birim ekonomisini anlayın. Büyük sermaye yatırımlarına girişmeden önce finansmanı güvence altına alın.Uzun Yıllara Dayanan İş İlişkilerini Bir Sermaye Olarak GörünCharlie’nin telefon açabileceği eski müşteriler, çalışma arkadaşları ve yatırımcılar vardı. Bu ilişki ağı, ilk kez şirket kuran bir girişimcinin kısa sürede oluşturabileceği bir şey değildi.Üstelik bu avantajların değeri bugün azalmak yerine daha da artıyor. Yapay zekâ, yazılım geliştirmenin ve bir ürünün ilk versiyonunu ortaya çıkarmanın maliyetini hızla düşürüyor. Yani artık asıl kıt kaynak, bir şey inşa edebilme becerisi değil.Asıl kıt olan şey muhakeme gücü: Hangi problemin çözülmeye değer olduğunu, hangi müşterinin gerçekten ödeme yapacağını ve hangi risklerin şirketin sonunu getirebileceğini bilmek.İşte sektörde geçirilen onlarca yıl tam da bunu kazandırıyor.Şirket kurmak için fırsatı kaçırdığınızı düşünüyorsanız verilere bir kez daha bakın. 45 yaşındaysanız, aslında tam da o fırsat penceresinin içindesiniz.Peki neyi bekliyorsunuz?Köşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.