Yolculuğun Başlangıcı“Evreka’nın hikâyesi aslında çok basit bir gözlemle başladı” diyor Umutcan Duman. Atık yönetimi, hayatın ayrılmaz bir parçası olmasına rağmen teknolojiden en az faydalanan sektörlerden biriydi. Bu da büyük bir verimsizlik yaratıyordu, ama aynı zamanda ciddi bir fırsat barındırıyordu.Kamyonların rotasından görevlerin doğru kişilere atanmasına, operasyonların kârlılığından sahadaki süreç takibine kadar pek çok karmaşık ama kritik problem vardı. Duman bu noktada şunu fark ettiklerini söylüyor: “Eğer bu sorunlara çözüm bulabilirsek, çevresel, ekonomik ve sosyal olarak büyük bir etki yaratabileceğimizi biliyorduk. Kolları sıvadık, sonrası çorap söküğü gibi geldi.”Girişimcilik MotivasyonuGeriye dönüp baktığında, Umutcan Duman’ı girişimciliğe iten en güçlü motivasyon “bir problemi fark edip ona çözüm üretme isteği” olduğunu söylüyor. Kendi yolunu çizmek, sıfırdan bir şey inşa etmenin heyecanı ve etki yaratma arzusu; hepsi Evreka’nın temelinde yer alıyor.“Zorluklar çoktu ama hayal ettiğim etki, ölçebildiğim riskleri almaya değerdi” diyor Duman. “Bir noktadan sonra bu karşı koyamadığım bir dürtüye dönüştü: o problemi çözmek ve fırsatı hayata geçirmek. Akışa kendimizi bıraktık diyebilirim.”Lojistik ve SürdürülebilirlikEvreka’nın çözümleri, şehirlerde atık toplama operasyonlarını dijitalleştiriyor. Üstelik bu yalnızca belediye atıklarıyla sınırlı değil; hastanelerdeki tıbbi atıklardan sanayi tesislerindeki endüstriyel atıklara, ambalaj ve yağ atıklarından akülere kadar her tür atığın yönetimi Evreka’nın kapsamına giriyor.Duman, “Aslında sıradan bir vatandaşın çok farkında olmadığı ama 7/24 yaşayan bir operasyon bu” diyor. Singapur’da ülke çapında elektronik atıkların yönetimini üstlenirken, Hollanda’da tüm tıbbi atıkların sürdürülebilir biçimde toplanmasını sağladıklarını aktarıyor. Dahası, karbon ayak izi hesaplamalarını da yapıyorlar.Kimi zaman müşterilerinin maliyetlerini düşürüyor, kimi zaman karbon emisyonlarını azaltmalarına katkı veriyor, kimi zaman da müşteri memnuniyetini artırıyorlar. Böylece doğrudan ve dolaylı olarak şehirlerin lojistik yükünü hafifletiyor, daha çevreci çözümler sağlıyorlar.Bugün 31 ülkede faaliyet gösteren Evreka, global ölçekte Türkiye’nin tüm evsel atık miktarının yüzde 60’ına denk gelen operasyonu yönetiyor. Duman’a göre sürdürülebilirlik kültürü Türkiye’de hızla gelişiyor, ancak hâlâ yolun başındayız:“Dünyada artık sürdürülebilirlik yalnızca iyi niyetli bir tercih değil; regülasyonlarla ve finans piyasalarıyla zorunlu hâle geliyor. Bu da dönüşümü hızlandırıyor. Hepimize düşen görev, bütünleşik bir ilerlemeyi mümkün kılmak.”GloballeşmeEvreka’nın büyüme yolculuğunda en büyük sınavlardan biri, kültürler arası farklılıklar olmuş. Hollanda’daki bir atık şirketi ile Suudi Arabistan’daki bir şirketin beklentileri ve operasyonel gerçeklikleri birbirinden oldukça farklı.Duman, bu zorluğu avantaja çevirmek için kritik bir strateji geliştirdiklerini anlatıyor: “Bizim için çözümümüzü tek tip bir yazılım gibi tasarlamak değil, her pazara uyarlanabilen bir platform hâline getirmek önemliydi. Ürün aynı ama konfigürasyonlarla farklı pazarlara uyum sağlayabiliyoruz. Bu, rakiplerimizin yapamadığı ama bizim çok iyi başardığımız bir şey.”Bugün Ankara’da başlayan yolculuk, dünyanın dört bir yanında devam ediyor. Müşterilerinin yüzde 92’si global müşterilerden oluşuyor. Evreka, dünya devleriyle uzun vadeli anlaşmalar yapıyor ve bazı pazarlarda standart hâline geliyor.Yapay Zekâ ve TeknolojiEvreka’da yapay zekâ artık işin kalbinde. Atık toplama rotalarının dinamik olarak güncellenmesinden konteyner doluluk tahminine, sahadaki işçilerin güvenliğinin izlenmesine kadar birçok alanda yapay zekâ uygulamaları devrede.Duman’ın en heyecan verici bulduğu yeniliklerden biri, görüntü işleme teknolojisiyle konteynerlerda tehlikeli olabilecek malzemelerin araca alınmadan tespit edilmesi: “Bu çözüm, atık yönetimi şirketlerine milyonlarca dolar kazandırabilecek bir problemi ortadan kaldırıyor” diyor. Hollanda’da uygulamaya başlayan bu çözümün hızla diğer pazarlara da yayılması hedefleniyor. Önümüzdeki dönemde ise odak, öngörücü analizlerde olacak. Predictive analytics sayesinde atık operasyonlarında kaynak kullanımı en üst düzeye çıkarılacak, müşterilerin uzun vadeli yatırım kararları çok daha sağlam verilere dayanacak.Cesaret ve DayanıklılıkEvreka’nın yolculuğunda dönüm noktalarından biri, ilk büyük uluslararası sözleşmeyi imzalamadan hemen önceydi. Şirket ciddi finansal ve operasyonel riskler alıyordu.“Eğer bu riski almasaydık hep küçük kalacaktık” diyor Duman. “Ama aldık, ya büyüyecektik ya da önemli bir ders çıkaracaktık. Cesaretimizi topladık, ortaklarımla birlikte adım attık. O karar Evreka’nın globalleşme yolunda dönüm noktası oldu.”Duman’a göre girişimcilik yolculuğu, işte bu tür kritik kararlarla şekilleniyor. Tecrübeli isimlerden fikir almak da bu süreçte önemli bir alışkanlık hâline gelmiş: “Tüm hataları kendi başımıza yapamayız. Başkalarının deneyimlerinden öğrenmek yolumuzu aydınlatıyor. Ben de aynı şekilde kapımı çalan girişimcilerle tecrübelerimi paylaşmayı çok kıymetli buluyorum.”İlham ve MotivasyonUmutcan Duman kendini Akdeniz kültürünü içinde taşıyan biri olarak tanımlıyor: tutkulu, heyecanlı ve içsel motivasyonu yüksek. “Her durumda motivasyonumu besleyecek bir yol bulmak benim için nefes almak gibi” diyor.Ama girişimcilik yolculuğunda motivasyon her zaman yüksek kalmıyor. Duman’a göre asıl güç, disiplinden geliyor: “Disiplinli olmak, rutinleri ritüellere dönüştürmek ve bunu anlamlı kılmak zorluklara karşı duruşu da değiştiriyor. Ben konulara tutkuyla, ama aynı zamanda ritüele dönüşmüş bir disiplinle yaklaşıyorum. Başarılı olarak kabul edilen kişilerin ortak özelliğinin de bu olduğunu düşünüyorum.”Gelecek VizyonuGenç girişimcilere tavsiyesini sorunca Duman çok net konuşuyor:“Teknoloji tek başına yeterli değil; sürdürülebilirlik de tek başına yeterli değil. İkisini birleştiren iş modelleri geleceğin en büyük fırsatlarını sunacak.”Ona göre cesur olmak şart, ama sahadaki gerçekleri göz ardı etmeden. “Biz gençlerin en büyük yanılgısı, deneyime gerektiği kadar kıymet vermemek oluyor. Deneyim, yolumuzu aydınlatan şey. Kısa vadeli kazançlar yerine uzun vadeli etkiye odaklanın, resmi olabildiğince büyük görmeye çalışın.”Bu yazı, Inc. Türkiye Eylül - Ekim 2025 sayısında yayınlanmıştır. Abonelere özel çok daha fazla içerik için şimdi size özel tekliflerimizi inceleyin!Köşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.