Tek bir iyi deneyim, gelecekte vereceğimiz pek çok kararı, birbiriyle ilgisiz gibi görünen küçük seçimleri bile etkileyebilir. Bunun nedeni, beynimizin olumlu deneyimlerdeki farklı unsurları birbiriyle ilişkilendirerek adeta bir “ödül haritası” oluşturması. Böylece gelecekteki kararlarımızı, aynı olumlu etkileri yeniden yaşama ihtimaline göre şekillendiriyoruz.Yeni tanıştığınız arkadaşlarınızla geçirdiğiniz harika bir akşamı düşünün. Yeni bir restoranda güzel bir yemek yiyor, keyifli sohbetler ediyor ve geceyi kalıcı dostluklarla tamamlıyorsunuz. Bir sonraki buluşmanızı planlarken, o akşam yediğiniz türden yemekleri tercih etmek veya yeniden o semte gitmek isteyebilirsiniz. Hatta belki ilk gidişinizde arabada dinlediğiniz çalma listesine benzer bir listeyi bile açabilirsiniz.Chicago Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, Cognition dergisinde yayımlanan yakın tarihli bir çalışmada bu ödül haritasındaki bağlantıları inceledi ve ödülle kurulan ilişkilerin karmaşık anı ağları içinde oldukça uzak noktalara kadar yayılabildiğini ortaya koydu. Bu da insanların, farkında olmadan bile, bir sonraki olumlu sonuca neyin yol açabileceğini tahmin etmelerine yardımcı oluyor.Chicago Üniversitesi’nde öğretim üyesi ve araştırmacı olan Akram Bakkour, üniversitenin basın bülteninde, “Bir deneyimin ödüllendirici olmasıyla ilgili bağlantıların anılar arasında yayılması yeni bir fikir değil,” dedi. “Ancak, bu bağlantıların daha önce düşündüğümüzden çok daha karmaşık anı yapıları arasında yayılabildiğini gösteriyoruz.”Araştırma nasıl yürütüldü?Araştırmacılar, bu ağların nasıl hatırlandığını incelemek için, üzerinde farklı desenler bulunan disklerle temsil edilen anı kümelerini kullandı. Her disk dört başka diske bağlanarak, anıların beyinde nasıl yapılandığına benzer bir ağ oluşturuyordu. Bu ağda bazı anılar topluluklar halinde birbirine daha yakınken, bazıları daha zayıf bağlantılarla birbirine bağlıydı.Katılımcılara tüm haritayı göstermek yerine, bu gruplara ait 1.000’den fazla görsel dizisi gösterildi ve ardından haritayı hafızalarından yeniden oluşturmaları istendi. Bakkour, “Öğelerin aynı topluluk içinde yer alan diğer öğelerle gruplandığına dair kanıtımız var. Öğrenmeyi ölçmek için temel aldığımız şey bu,” dedi.Araştırmacılar daha sonra katılımcılara, daha önce gördükleri disklerden birinin ödülle ilişkili olduğunu öğretti ve hangi disklerin ödülle sonuçlanma ihtimalinin daha yüksek olduğunu seçmelerini istedi. Araştırmacılar, katılımcıların ödülle aynı toplulukta yer alan diskleri, daha uzaktaki disklere kıyasla daha yüksek oranda hatırlayacağını öngördü. Tahminleri doğru çıktı, ancak katılımcıların ödülden birkaç bağlantı uzaklıktaki diskleri de hatırladığı görüldü.Bu testler 40 dakikalık oturumlar halinde gerçekleştirildi. Araştırmacılar, katılımcıların daha uzun süre çalışması veya uzun süreli anıların oluşumunu desteklemek için oturumlar arasında dinlenmesi halinde sonuçların daha da iyi olabileceğini düşünüyor.Araştırma sonuçları“Sadece 40 dakikalık oturumlarda bile insanlar, onları ödüle götüren birbiriyle bağlantılı anılardan oluşan bir zincir kurabiliyordu,” ifadeleri üniversitenin basın bülteninde yer aldı.Alışık olmadığımız koşullarda, mümkün olan en doğru seçimleri yapmak için olumlu deneyimlerle bağlantılı anılarımızdan yararlanıyoruz.Bakkour, “Dünyadaki her şeyi deneyimlememiz mümkün değil. Ancak bu ayrıntılı ve karmaşık hafıza sistemi, geçmişi hatırlamamıza ve geleceği hayal etmemize, böylece daha iyi kararlar almamıza olanak tanıyor,” dedi.Köşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.