Şöyle düşünün: Bir podcast’e konuk oldunuz. Bölüm yayımlandıktan sonra programın sunucusu, sosyal medya hesaplarınızdaki fotoğraf ve videoları kullanarak sizin yapay zekâyla oluşturulmuş dijital bir kopyanızı hazırlıyor ve ses kaydını bu görüntülerle videoya dönüştürüyor.Üstelik ortaya çıkan video, orijinal bölümün birebir karşılığı değil. Kullanılan yapay zekâ aracı konuşmayı özetliyor, yeni klipler oluşturuyor ve dijital kopyanıza aslında hiç söylemediğiniz sözleri söyletiyor.Ve siz bunların hiçbirine izin vermediniz.Bu senaryo, fikri mülkiyet hukuku alanında çalışan Nakia Gray’in bir müvekkilinin başına gerçekten geldi. Deepfake Nedir?Deepfake, yapay zekâ kullanılarak üretilen ya da değiştirilen; gerçekte olmayan bir görüntü, ses veya metin ortaya çıkaran içeriklere verilen ad. Bir kişiyi hiç söylemediği bir şeyi söylüyormuş ya da hiç yapmadığı bir şeyi yapıyormuş gibi gösterebiliyor.Gray’in müvekkilinin yaşadığı örnek de sanıldığı kadar istisnai değil. Fortune Business Insights’ın Deepfake Technology Market Report çalışmasına göre küresel deepfake pazarının 2034’e kadar $51,42 milyara ulaşması bekleniyor.Eylül ayında bahis ve yatırım platformu Kalshi, teknoloji içerikleri üreten YouTuber Elliot Choy’un bir videosunu izni olmadan reklamında kullandı. Reklamdaki görüntüler, Choy’un YouTube videosuyla neredeyse birebir aynıydı. Ancak önemli bir fark vardı: Kalshi, yapay zekâ kullanarak Asyalı Amerikalı Choy’u beyaz bir erkeğe dönüştürmüştü.Choy, bu reklamı fark ettikten sonra X’te paylaşım yaptı. Üstelik paylaşımı, Stanford Üniversitesi’nin de bir okul reklamında yapay zekâ kullanarak bir öğrencinin ırkını ve cinsiyetini değiştirdiğine ilişkin başka bir gönderiye yanıt olarak yayımladı.Üç öğrencinin yer aldığı söz konusu fotoğrafta üniversite, öğrencilerden birinin kıyafetini değiştirmiş, ikisinin yüzünü daha ince göstermiş ve Hispanik bir erkek öğrenciyi Stanford sweatshirt’ü giyen bir kadına dönüştürmüştü. Stanford’un halkla ilişkiler direktörü Charlene Gage, öğrenci gazetesi The Stanford Daily’ye yaptığı açıklamada, bu görselin üniversitenin yapay zekâ politikasını ihlal ettiğini söyledi. Çünkü söz konusu politika, yapay zekâyla görsel üretmeyi ya da mevcut görselleri değiştirmeyi açıkça yasaklıyor.İster iş yerinde olun, ister bir okul etkinliğine katılın, ister YouTube’a video yükleyin; herkes kendisiyle ilgili bir deepfake’in hedefi olabilir. Peki böyle bir şey başınıza geldiğinde ne yapabilirsiniz?Görüntünüzün ve Sesinizin Kontrolünü Nasıl Geri Alırsınız?Nakia Gray, müvekkilinin yaşadığı olayın ardından podcast sunucusuyla iletişime geçti. Sunucu özür diledi ve aslında yanlış bir şey yaptığının farkında olmadığını söyledi.Gray, Inc.’e gönderdiği e-postada durumu şöyle anlattı: “Sesi videoya dönüştüren bir araç gördü ve bunun bölümü tanıtmak için hoş bir yöntem olduğunu düşündü. Konuyu açıkladığım için teşekkür etti ve videoyu kaldırdı. En sık karşılaştığım durum da bu. İnsanların niyeti çoğu zaman kötü değil; yalnızca yüzünüzün ve sesinizin size ait olduğunu, fotoğraflarınız herkese açık bir Instagram hesabında bulunsa bile bunun değişmediğini bilmiyorlar.”Hukuk firması Anderson Hemmat’ın kurucu ortaklarından Julie Anderson ise, bir fotoğrafınızın yapay zekâyla değiştirildiğini fark ettiğiniz anda mümkün olduğunca çok kanıt toplamanızı öneriyor. URL’nin, tarihin, paylaşımı yapan kişinin ve ilgili diğer bilgilerin göründüğü ekran görüntülerini alın.Bundan sonra atacağınız adım, içeriğin ne amaçla kullanıldığına göre değişiyor.Gray ve Anderson’ın önerileri, kıdemli avukat Jason Henderson’ın yaklaşımıyla da örtüşüyor. Henderson’a göre çoğu durumda önce deepfake’i oluşturan kişiyle iletişime geçmek, doğrudan dava açmaktan daha etkili olabilir. Çünkü dava süreci hem uzun hem de zorlayıcı olabilir.Bir yapay zekâ kopyası sosyal medyada paylaşıldığında ilk yapılması gerekenin her şeyi belgelemek olduğunu söylüyor:“Öncelikle orijinal içeriği ve değiştirilmiş hâlini saklayın. İmzalanmış bir izin belgesi ya da etkinlik koşulları varsa bunları bulun. İçeriğin nerede ve nasıl kullanıldığını belgeleyin. Kullanımın durdurulması ve içeriğin kaldırılması için yazılı talep gönderin. Ardından platformun gizlilik ya da sentetik görüntü şikâyet mekanizmalarını kullanın. Kullanım devam ederse bir avukat; kişilik hakları, sözleşme, yanlış tanıtım, telif ve yanıltıcı onay gibi hukuki seçenekleri değerlendirebilir.”Henderson özellikle telif hakkı ve “false light”, yani bir kişiyi gerçekte olmadığı şekilde kamuoyuna yansıtma iddialarına dikkat çekiyor.Telif hakkı açısından Elliot Choy ile Kalshi arasındaki olay iyi bir örnek. Henderson, “Burada gerçekten bir zarar söz konusu olabilir. Eğer bir içerik üretiyorsanız ve başka biri onu neredeyse aynen kopyalayıp kendi amacı için kullanıyorsa, telif hakkına dayalı bir talep gündeme gelebilir ve bunun maddi karşılığı da olabilir” diyor.Henderson’a göre ABD’de bir eser ortaya koyduğunuz anda telif hakkı doğuyor. Başka bir deyişle, bir içeriği oluşturduğunuz andan itibaren onun kopyalanması ve kullanılması üzerinde hak sahibi oluyorsunuz.“Bunu özellikle söylüyorum çünkü eskiden telif hakkının ancak kayıt yaptırıldığında ya da üzerine küçük bir © işareti konulduğunda oluştuğu gibi yanlış inanışlar vardı” diyor.“False light” ise bir kişinin yapmadığı ya da söylemediği bir şeyi yapmış veya söylemiş gibi gösterilmesi ve bunun kişiyi rahatsız edici bir şekilde yanlış tanıtması durumunda gündeme gelebiliyor. Henderson, “Bazı eyaletlerde birinin sizi gerçeğe aykırı biçimde kamuoyuna sunduğunu öne sürerek dava açabilirsiniz. Ancak bunun gerçekten incitici ya da rahatsız edici nitelikte olması gerekir” diyor.Eğer görüntünüzün ya da sesinizin deepfake olarak kullanılmasından önce bir ses, fotoğraf veya video kullanım izni imzaladıysanız, bu belgeye mutlaka ulaşmanız gerekiyor. İzin metninde tam olarak neyin kayda alınabileceğini, hangi amaçlarla kullanılabileceğini ve üzerinde ne tür değişiklikler yapılabileceğini anlamak, içeriğin kaldırılması sürecinde belirleyici olabilir.Orijinal Yayın Tarihi: 23 EkimKöşe yazarları tarafından burada paylaşılan görüşler, incturkiye.com’a değil, yazara aittir.Çok daha fazlası için Inc. Türkiye bültenlerine kaydolun.